Medieproduksjon

I artikkelen ”Mot Mediedysleksiens tidsalder” stiller Vettenranta ei rekkje spørsmål som det nok ikkje finst den rette fasit på. Vettenranta spør lesaren om mediekompetanse gir moglegheiter for born, eller aukar risikoen. Det er meir og meir globalisering, og fofattaren er kritisk til om born og unge kan greie å ta inn over seg den informasjonen dei blir servert.
”Gjør globalisering oss mer like, eller blir vi gjennom mediene mer bevisste på vår annerledeshet?” (Vettenranta s. 14). Eg meiner born og unge må bli veileda gjennom det som blir framstilt i ulike medier. Når elevar i skulen søkjer på internett veit ikkje serveren at no er det born som les den og den nettsida, og får sjå ulike bilde. Gjennom globaliseringa er verda blitt mindre, og ein er vitne til noko ein gjerne ikkje har forutsetnadar for å forstå.
Vettenranta skriv vidare at ein bør fokusere på gode, gamle ideal. ”Vi bør trekke sterkere fram viktige elementer av det gamle danningsidealet, som moral, etikk og ansvar(…) (Ibid:20). Her er det viktig at skulen og heimen saman kan hjelpe born og unge til å kjenne at ein har eit ansvar for kva som skjer kring oss, og sjå det positive til at ”alt” er tilgjenge gjennom TV-skjermen og internett. Får vi opp augo til ungane våre om nestekjærleik og vise medkjensle i at andre har det vondt, er vi godt på veg til å ikkje være mediedyslektiske meiner eg. Skulen har her eit stort ansvar gjennom å auke kompetansen til elevane reint IKT teknisk, med korleis ein datamaskin fungerer og korleis finne fram på internett, men også greie å ta inn over seg all informasjon som ligg ute, og nytte informasjonen til noko positivt, og gjerne bidra til at verda blir betre å leve i, både for oss i Norge og i andre land.

Podcast

I forkant av Podcasten laga vi eit Skypestudio, eg redigerte opptaket og delte det med ei andre i gruppa gjennom dropbox slik som oppgåve teksten seier. Det er store forbetringspotensiale ved redigeringa ein kan bruke effektar og meir klipping. Men ettersom dette er ei ”treningsoppgåva” til Podcasten fekk vi eit godt inntrykk av kva som fungerte og ikkje med Skype og Pamela som t.d kvaliteten på opptaket. Dette var nyttig i høve til Podcasten vi skulle produsere. Tema var nettvett. Vi snakka om nettsamfunn, bevisstgjering, situasjonen i dag, kva ein kan gjer. Avgrensing av tema, eit klart produktmål saman med eit godt manus vil gjer arbeidet lettare og resultatet mykje betre. Tar alle eigne opptakk på sine maskinar og settar dei saman til slutt vil også lydkvaliteten bli betra. Her er link til produktet som har store forbetringspotensiale.


https://dl.dropbox.com/u/4409623/Carlos%20rad%20lyd.mp3

Virdering av nettstader

Eg funnet tre ulike nettstader som eg har vurdert. To av dei er stadar eg har funnet sjølve og ei er forslag frå oppgåveteksten.

www.kondis.no
Dette er ei side for den som er glad i uthaldsidrettar. Ulike variantar av sykkel, ski, orientering og løping er dei idrettane som blir mest fokusert på. Nettstaden er mest for mosjonistar då det er mykje fokus på bredde og ikkje så mykje på toppidrett. Det litt lita skrift på framsida, men bilete og som oftast portrettbilete på sida av alle nyhende er med og gjer at det går greitt med lita skrift på nyhende. Det er mykje reklame på sida, linkar og små faner til å trykke seg vidare på nettstaden kunne gjerne vore plassert litt meir ”ryddig”. Det er storsett mykje bruk av bilete på dei ulike sakene noko som er flott og det er ei godt oppdatert nettside. Totalt sett likar eg sida, men ser nok at ved første besøk verkar det litt rotet og vanskeleg å finne fram.


www.gjilaktivitetssenter.com
Her får vi innsikt i eit aktivitetssenter i Jøsenfjorden. Framsida skal selje, det er mange bilete som får ein til å bli meir interessert. Bruk av utropsteikn og ulike fargar på skrifta er med på å gi ein effekt. Det er grei storleik på skrifta, litt mykje tekst på framsida. Bakgrunnsfargen på framsida kunne gjerne vore lik. Sida er mest lagt opp til kundar som ønskjer seg ei helg med team building, paintball eller ein tur tilbake i tid. Men det er også mulig å finne informasjon om treningssenteret som ser ut til å være ein del av konseptet. Det ser ut til at sida skal treffe både fastbuande som vil bruke aktivitetssenteret og personar som ikkje kjenner til senteret, men vurderar å bruke det ved ein anledning. Totalt sett er det ei god side. Kanskje litt meir ”orden på framsida” og dele nettstaden i to separate nettstader, ei for trening og ei for aktivitetar kunne heva nettstaden.



www.cirka.biz/
Det er ei litt ”rotete” framside med mykje tekst i liten storleik. Noko av teksten rullar oppover på skjermen medan små faner med lita skrift gjer at det ikkje er lett å få oversikten. Sida fortel om kortfilm festivalen i Ålesund og skal være med på å fremje filmskaparar. Søkjer ein meir informasjon på sida er det prega av lita skrift og mykje tekst. Eg meinar det er store forbetringspotensiale ved denne nettstaden. Det skal leggjast til viss ein les godt på framsida står det at sida er midlertidig ute av drift.

Prosjekt og produkt

Vi har gjennon leksjonen Prosjekt og produkt fått innføring i korleis prosjektarbeid fungerar. I øvingsoppgåve 5 skal vi formulere ei avgrensa problemstilling og eit produktmål for eit fiktivt produkt.

Tema: Rusmiddel
Kompetansemål: Mål etter 7.årstrinn i samfunnsfag ”drøfte spørsmål omkring bruk og misbruk av tobakk og ulike rusmiddel”(udir.no)
Avgrensing av tema: Korleis auke medvite rundt bruk av rusmiddel.
Avgrensing av problemstilling: Korleis auke medvite rundt bruk av rusmiddel hjå ungdom.
Betre avgrensa problemstilling: Korleis kan ein ved bruk av ein nettstad auke medvite blant elevar på mellomtrinnet rundt rusmiddel.
Avgrensa problemstilling: Ved å publisere ein nettstad korleis kan ein auke medvite til elevar på mellomtrinnet når det gjeld bruk av rusmiddel blant ungdom?

Grunnide` til film

Sosiale media har dei siste åra blitt ein del av kvardagen til mange både unge og vaksne. Stader som Nettby, Twitter og Facebook er nokre av dei mest brukte sosiale media vi har i dag. Difor har eg valt å lage ein grunnide til ein kort dokumentarfilm som tar føre seg eit sosialt media. Etter ein kort idémyldring falt valet på Facebook. Ein dokumentarfilm er eit resultat av god planlegging og omfattande etterarbeid står det i leksjonsteksten til videoproduksjon 1. Difor er ide prosessen viktig med tanke på det vidare arbeidet med filmen.
Problemstillinga som filmen skal ta føre seg er kva er Facebook?
Dei fleste unge er i dag medlem av facebook, og fleire og fleire av den litt eldre generasjon meldar seg inn. Til tross for dette meinar eg det er mange som vil ha stor glede av å få ein kort introduksjon av facebook.
Tankekart:

Filmen skal forklare kva Facebook er på ein objektiv måte der både eventuelle positive og negative sider skal takast med. Det skal være i ein informativ stil.

Google nettstad

Her har eg laga ein nettstad som eg saman med mi elevgruppe i norsk skal bruke ved sjangerlære. Eg har berre tre elevar i denne gruppa noko som gjer at alle tre skal jobbe saman med dei ulike sjangertekstar på nettet. Sjangerlæreundervisninga skal blir gjort i klasserommet, medan arbeidet med dei ulike tekstane skjer på google nettstad. Gjennom fire veker skal vi jobbe med noveller, dikt, referat og søknad. Kvar måndag og tysdag vil ein bruke skuletimar til arbeidet. Resten er basert på heimearbeid. Både på skulen og heime er målet at elevane skal sitte på kvar sine datamaskinar og saman produsere tekstar.

http://sites.google.com/site/sjangerlaere/

Verktøy for samansette tekstar

I oppgåve 9.0 om verktøy for arbeid med samansette tekstar skulle vi velje ut eit eller fleire verktøy til å lage samansette tekstar. Eg har prøvd Comic Life. Programmet finnes ikkje på norsk noko som kan gjer det litt vanskeleg i forhold til bruk i skulen. Likevel er programmet så enkelt i bruk at eg ikkje trur det vil bli eit stort problem med språket. Det er mange kjekke utgangspunkt å velje i, enten ei blank side der du sjølv lagar alle ruter og innhald. Eller ein kan bruke ein mal der ting er litt meir ”klart” noko som gjer arbeidet litt enklere.
Eit av kompetansemåla på grunnskulen norsk er ”å bruke digitale skriveverktøy i skriveprosessar og i produksjon av interaktive tekstar er eit av kompetansemåla i norskfaget.”(udir.no)

Når ein jobbar med dette målet kan ein gjerne bruke Comic Life. Etter mi erfaring med Comic life trur eg at elevane vil kose seg med arbeidet. Og sjølv om det gjerne kan verke som eit program som skal lage alt ”løye” er det ingen problem å lage tekstar som ikkje skal være løgne.

Eg tykkjar Comic Life er eit spanande program, det er lett og forstå og er brukande til både lått og løye samt meir faglege produseringa. Programmet er gratis berre dei første 30 dagane, noko som eg tykkjar er heilt greitt. Det er ikkje unormalt å måtte betale for programvare i dag. Eg ser også fleire bruksmogligheiter i skulesamanheng. Har planar om å prøve det ut i norskfaget før sommaren på det trinnet eg jobbar på.

Tilpassa opplæring

Dagens skule skal ha fokus på tilpassa opplæring. I øvingsoppgåve 9.3 står det at vi skal skrive eit innlegg i bloggen som tar føre seg ” gjennom eigen erfaring frå skulen, i jobb eller praksis korleis veit du/tenkjer du at IKT kan vere ein ressurs i tilpassa opplæring? Gir IKT meirverdi i høve til andre arbeidsmåtar?”
Alle som går på grunnskulen i dag har vokse opp med datamaskin som ein del av livet, anten heime eller på skulen. Mange bruker fleire timar framføre skjermen kvar dag. Noko av tida brukar dei til internett og noko til spel. Det er lystbetont og kjekt. I skulen bli det i større grad brukt datamaskin enn tidlegare, både til skriving, rekning osb. Men korleis er det med tilpassa opplæring? Ut frå eigen erfaring kan datamaskinen være til stor hjelp då ein elev med skrivevanskar skal skrive ei forteljing. Her får han hjelp til å betre teksten sin. Også innlæring av tuch ser eg på som positivt, eleven får orda inn i fingrane og det går ofte lettare, og det blir meir rett enn når ein må skrive på ”gamle måten”. Her snakkar eg om datamaskinen som hjelpemiddel.
Når det gjeld læring og dataspel er forskarane ikkje heilt samde. I leksjonstekst ”tenkeverktøy 2” står om speleforskar og professor James Paul Gee som jobbar ved Universitetet Wisconsin i Madison. Han utaler seg slik som skule og dataspel ”dataspel er leik ,ikkje skule.” Medan speleforskar Jørgen Kirksæther stiller seg positive til å bruke dataspil i undervisninga, men han meinar det må i hovudsak brukast som supplement. Tidligare kunnskapsministar Øystein Djupedal utalte seg for nokre år sidan slik ”jeg håper og oppfordrer sterkt skolene til å satse på spill som læringsmiddel".

Det er altså store skilnadar i kva fagfolk meinar om dataspel i skulen. Eiga erfaring viser at det er store skilnadar i kva ein kan få ut av dataspel som læringsmetode. Alder og kjønn spelar litt inn, men mest av alt meinar eg det individuelle skilnadar. Nokre elevar har stor glede av dataspel som hjelp i opplæringa. Det er sjølvsagt dataspel som er tilrettelagt for læring. Medan eg følar ein større del av mine elevar ikkje har noko stort læringsutbytte av dataspel. Ofte ikkje noko utbytte i det heile. Dette meinar eg at viser at i tilpassa opplæring kan dataspel brukast til dei ”rette” elevane. Det betyr ikkje at alle elevane treng eller bør bruke dataspel i læringa på skulen.

Sosial Web

Facebook, Twitter og Nettby er kanskje dei mest kjente nettsamfunna vi har i dag. Her kan ein dele informasjon med andre, sjå kvar vener er, og kva gamle vener driv med i livet, finne nye vener og kanskje eit nytt følgje. Til tross for at mange ofte gir uttrykk om at nettsamfunn ”nei det er ikkje noko for meg” blir stadig fleire og fleire medlem. Mange i min venekrets har lenge gitt uttrykk for stor skepsis til til dømes Facebook, men er i dag blitt medlem. Kanskje er det forvitenskap som gjer at så mange tilslutt blir medlem.

I øvingsoppgåve Sosial Web 1 måtte vi melde oss inn i tre ulike nettsamfunn, der ”Del og bruk” var ei obligatorisk nettsamfunn som vi måtte melde oss inn i. På denne nettstaden kan ein dele kunnskap kring digital kompetanse med andre. Noko som igjen er med og aukar kompetansen. Samanliknar ein med til dømes Nettby er skilnadane store. I Nettby er målet til dei fleste å legge ut freistande informasjon om seg sjølve og dermed få nye vener. Facebook er meir lik Nettby enn Del og bruk. På Facebook finn ein ofte gamle vener som ein ikkje har hatt kontakt med på femten år. Ser kva dei driv med og tek opp att kontakten. Ein skrive gjerne kva ein driv med her og nå, og skriv gjerne ein kommentar til ein ven som skriv at han skal ut på byen i kveld.
Eg har altså meldt meg inn i Del og bruk, Facebook og Nettby. Det er vanskeleg å seie at eit nettsamfunn er bra og eit anna ikkje. Men ein må sjå på kva føremål ein har med sin bruk av internett. Og deretter styre sin bruk av nettsamfunn. Det er mange positive sider ved nettsamfunn, at ein kan lett dele relevant informasjon. Men det kan også føre til misbruk, til dømes med bruk av biletbruk. Det som slår meg mest er den store skilnaden på dei ulike nettsamfunna. Frå Del og bruk som er eit fagleg ”seriøst” samfunn, til Facebook som er eit sosialt nettverk. Der ein matar fiskane sine før ein sender ei øl til ein gamal kjenning. Eg ser det som vanskeleg å kunne bruke Facebook eller Nettby i undervisningsamanheng i skulen. Sjølv om ein kan skrive med kvarandre og dele informasjon blir det for lite konkrete kanalar til dette på Facebook og Nettby. Men det kan være ein kjekk plass for å finne ut kva bil naboen har kjøpt eller kva den nye dama til søskenbarnet mitt heiter, kjem frå og likar.

Informasjonskompetanse

Ei av øvingsoppgåvene under informasjonskompetanse skal vi skrive om eiga erfaring som lærar med informasjonskompetanse og i kva grad ein er samd i forskinga når det gjeld informasjonskompetanse. I dag kan alle legge ut kva dei vil på internett. Noko som er med og gjer at det er ingen kvalitetssikring av det som er lagt ut på internett. Tord Høvik skriv ”kvalitetssikring av nettbaserte ressurser er en oppgåve for vaksne fagfolk, ikkje for skole-elevar og ferske studentar”. Kvasir, Google og Wikipedia er søkjemotorar mine elevar ofte brukar når dei skal finne fagstoff om eit emne. Her er det ingen garantiar om det ein finn er skrivi av fagfolk som t.d. ein professor eller ein ung elev på barnetrinnet. Uavhengig av dette verkar det som elevane mine tar alt som god fisk. Står det på ei nettside at Riga er hovudstaden i Italia så er det fakta. Elevar verkar svært lite kjeldekritiske i sine søk og arbeidet på internett. Dette er skremmande og her har vi lærarar ei stor utfordring.

Leksjon om informasjonskompetanse 1 står det at dagens unge har vokse opp med internett, dei er dyktige på datamaskin og internett, men til tross for dette kan forskarar i følgje ein britisk rapport frå januar 2009 ikkje sjå at dei unge har betre informasjonskompetansen enn eldre. Det kjem også fram at dei unge har store problem med å vurdere kjelder og trekke ut riktig konklusjon av det. Som leksjonsteksten viser er ikkje denne rapporten aleine om å meine dette. Dette er mykje likt med kva eg erfarar av dagens elevar. Difor må eg sei meg samd med mykje av det dagens forsking seier om informasjonskompetanse. Eg ser at alle lærarar har ein jobb og gjer for å få elevane meir bevisst på dei feila raske søk på internett kan gi. Og prøve å lære bort små men ekle grep som kan være med på gi eit nettsøk meir ”rette” svar.

Kommentar blogging med klassa

Eg har kommentert blogginnlegget til Anna vold.
Følg linken:
http://anna-sin-studieblogg.blogspot.com/2010/04/blogging-med-klassa.html#comment-form

Digitalt læringsmiljø

Vi lever i eit moderne samfunn, mykje har skjedd dei siste 40 åra. Teknologien har skutt fart og ulike oppgåver blir løyst på ein moderne og gjerne meir effektiv måte i dag enn tidligare. Innan læring har metodar og hjelpemiddel også endra seg i takt med tida. I leksjon ”Læringsmijø 3” blir det sett lys på digitale læringstøttesystem og LMS. ”Lerarning Management System”, i leksjon ”Læringsmiljø 3” ligg det krav til dei ulike orda, kort fortalt er funksjonalitet eit ord som går igjen. Det er nok ulikt frå kommune til kommune i kva grad LMS blir brukt. I min kommune er det krav til bruk av LMS i den daglege arbeidssituasjonen. Mest mogleg skal gjerast digitalt. I forhold til elevane blir It’s Learning brukt. Det har lokalt i kommunen vore stor usamd om bruken av desse LMSa. Det har vore skuler som har nekta å ta det i bruk, men har vorte tvinga av skulesjefen. Mykje av problema har vore usikkerheit og at det er vanskeleg å lære. Særleg lærarar litt opp i åra har sett mørkt på systemet. Men etter mykje sjau har det no enda med at alle brukar dei ulike LMSa. Ut frå eigen erfaring kan eg slå fast at elevane likar godt det digitale klasserommet, som i dag er med og gir økt læring i min heimkommune.

Digital kompetanse i samfunnsfag

Eg er lærar på ein fådelt skule og har difor mange ulike fag frå 1-7. årstrinn. Eg har plukka ut Samfunnsfag for å sjå kva syn faget har på digital kompetanse. Som grunnleggjande ferdigheit står det; ”Å kunne bruke digitale verktøy i samfunnsfag inneber å gjere berekningar, søkje etter informasjon, utforske nettstader, utøve kjeldekritikk og nettvett og velje ut relevant informasjon om faglege tema. (…) Å bruke digitale kommunikasjons- og samarbeidsreiskapar inneber å utarbeide, presentere og publisere eigne og felles multimediale produkt, kommunisere og samarbeide med elevar frå andre skular og land.” (UFD (2006) s. 120)
Med dette som utgongspunkt meiner eg at ein i dette faget møter eleven på ein måte som er nyttig. Ein tek opp t.d. nettvett, og når det gjeld digital kompetanse er gjerne dette det viktigaste å lære seg. Eg synest vinklinga på den digitale kompetansen i samfunnsfag er god med tanke på at ein kan søkje etter informasjon, være obs på dette med kilder osb. Likevel er gjere ikkje dette så kreativ bruk av digital kompetanse, noko som kjem meir til uttrykk gjennom å kunne bruke kommunikasjons- og samarbeidsreiskaper i undervisninga. Då kan elevane nytte t.d. MSN som dei gjerne er kjent med frå før også, til å samarbeide med andre elevar frå både nær og fjern. Det er også spanande og kreativt å skulle presentere og publisere eigne og felles multimediale produkt. Ein ide` då kan være å lage ei heimeside om eit tema elevane har hatt om i samfunnnsfag.
For å nemne andre kreative døme som går på digital kompetanse i samfunnsfag står det etter 7. årstrinn at elevane skal ”planleggje og presentere reiser til Europa og andre verdsdelar ved å bruke digitale verktøy” (Ibid:s.122)

Digital kompetanse

Som vi ser ut frå definisjonane til Søby, Erstad, Krumsvik og Baltzersen er det nok vanskeleg å finne ein ”rett” definisjon av omgrepet digital kompetanse. Alle fire definerar digital kompetanse, men ingen heilt likt. Søby meiner at ”ferdigheter, kunnskap, kreativitet og holdninger” må vere til stede for å kunne bruke digitale media for læring og meistring. Erstad har mykje dei same kriteria som Søby, men han har ikkje med ordet ”kreativitet” Baltzersen brukar ein pyramide, der han delar omgrepa inn i seks komponentar. Medan Krumsvik meinar digital kompetanse har med læraren sin evne til å bruke ”IKT fagleg med pedagogisk-didaktisk IKT og vere bevisst kva dette har å seie for læringsstrategiane og danningsaspekta til elevane”(R.krumsvik, 2007) Det er ikkje lett å finne ein definisjon som dekkar omgrepet digital kompetanse, men ord som kunnskap og holdningar trur eg er med bestemmer den digitale kompetansen i dag. Men gjerne ikkje om nokre år. Fram i tid vil alle ha vakse opp i den digitale kvardagen og ein har meir kunnskap og gjerne meir positiv innstilling til IKT. Noko som gir ein økt digital kompetanse blant alle.
Men kunnskap og evner er nok dei to tinga eg trur både i dag og fram i tid vil vere med og styre den digitale kompetansen

Excel-oppgåve

I oppgåva der vi skulle lage ei oppgåve i excel har eg brukt programmetl til å drille elevane i engelske gloser. Eg har tatt utgongspunkt i elevar på 5. trinnet. Elevar i denne alderen har hatt fleire å med mykje fokus på det munnlege, men skal jobbe meir med det skriftlege framover. Difor har eg satt det opp slik at elevane kan lese glosene på norsk, gjerne litt kjente gloser, men gloser som ein ofte er usikker på korleis ein skal skrive. Elevane skriv det slik dei trur er rett. Viss det er feil kjem det feil opp på skjermen, er det rett skrivemåte kjem ordet rett opp på skjermen. Dette er ein enkel og effektiv måte å lære korleis ein skal skrive glosene på engelsk. Eg har den siste tida prøvd ut programmet i praksis og det fungerar godt på min skule.

Biletbruk i skulen

Vi lever i ei tid der mykje er blitt digitalt. For ikkje mange år sidan måtte ein levere filmen ein hadde teke 24 eller 36 bilete inn til framkalling. Nokre dagar seinare kunne ein hente bilete eller få dei tilsendt i posten. I dag skjer nesten all fotografering digitalt, ein kan ta eit bilete og berre sekundar seinare kan ein ha prenta det ut på flott fotopair eller leggje det ut på facebook. Dette gjer at ein raskt sprer informasjon om seg sjølv, både gjennom bilete og tekst. Vaksne og eldre er nok i større grad flinke til å ikkje dele for mykje med resten av verden. Unge som veks opp i dag har alltid hatt internett og det digitale nettverket. Dei har ofte vanskelegare for å forstå at ein ikkje skal dele alt med alle, samstundes som dei ofte har opparbeida seg betre kompetanse på data enn sine foreldre. Difor er det viktig med bevisstgjering i forhold til kva ein legg ut på internett.

På dei ulike skulane er det forskjellige praksisar på korleis ein løyser det med bilete på internett. Det er mange omsyn ein må ta før ein med sikkerheit kan leggje ut eit bilete av ein elev. Kvar enkelt elev kan ha grunnar som gjer at publisering av seg gjennom bilete på internett ikkje er greitt. På den skulen eg jobbar har vi innhenta underskrift av alle foreldre, der dei skriv under på at skulen kan bruke bilete av sitt barn på internett. Skulen har ei aktiv heimeside som både forelder, slekt og elevane sjølv likar å følgjer med på. Der står det litt om kva som skjer på skulen, det er også bilete frå ulike hendingar. Dette fungerar godt, og så lenge ein er bevisst på kva som blir lagt ut på nette meinar eg det er ein god ordning.

Læringsressursar i skulen

Det er fleire måtar å lære på, nokre elevar lærar best gjennom tavleundervisning medan andre lærar best ved å kunne bruke kroppen i læringa, gjerne i aktivitetar ute. Det å bruke data, internett i læringsprosessen meinar eg er nyttig. Det er fleire fordeler med data, den første er ofte at barn i dag har stort sett eit positivt forhold til data. Motivasjonen for å jobbe på data blir ofte større enn om arbeidet skal gjerast i skrive/leseboka. Eit anna argument er at vi er inne i ei tid der det meste er blitt digitalt og ofte styrt gjennom data. Difor er det viktig med grunnleggjande ferdigheiter på data, noko som ein får gjennom å bruke data som ein læringsressurs.

Sider som ”lokus123” er nyttige. Der får elevane trene seg i det pensumet ein har i bøkene. Døme: Jobbar ein med brøk på femtetrinnet i matematikk kan ein velje dette og få oppgåver som må løysast på skjermen. Jobbar ein med engelske frukter kan ein velje det, då kan datamaskinen lese opp ordet og eleven trykke på bilete eller det rette ordet. Det er mange slike variantar av oppgåver på sider som skulen har tilgang til. Men ein kan også bruke It’learning og lage oppgåver til elevane sjølv. Eit døme på det kan ver at ein har om eit emne i samfunnsfag og at ein kan få øvingsoppgåver osb inne på It’learning. Som elevane må svare på sjølv. Datamaskinen er ein kjempe ressurs i ein læringsprosess noko som eg meinar alle bør nytte seg av. Men det må sjølvsagt bli nytta på rett måte.

Vurderingspraksis.

Det varierar nok mykje frå skule til skule korleis ein driv vurderingspraksis.
Eg er lærar på to ulike barneskular og vurderingspraksisen på dei to skulane er svært ulik. På den eine skulen eg jobbar er det dei obligatoriske testane som i hovudsak blir brukt. Det er liten bruk av andre prøvar og vurderingar. På denne skulen er det nok rom for å betre vurderingspraksisen.
Begge skulane har god tilgang på datamaskinar til elevane så alt skulle ligge til rette for bruk av program som It’s learning. Eit program som elevane på begge skulane vil møte på ungdomsskulen.
Den andre skulen eg jobbar på har vurderingar i alle fag fleire gonger i kvart semester i tillegg til dei obligatoriske prøvene. Då gjennon skriftlege prøvar, foredrag, datamaskin osb. Elevane har også ein portefølje som ein lagrar det arbeidet elevane er sers nøgd med. Porteføljen skal ha minst tolv nye ”arbeid” kvart år. Nokon av desse skal handle om det same kvart år, dette for å kunne sjå utvikling. På denne skulen er det nok og rom for å betre vurderingspraksisen, særleg det å bruke datamaskinar og It’s learning i større grad.

Fotografering

Det er no kaldare i lufta og kveldane blir lengre. Men det er fortida nokre flotte avslutningar på dei klare dagane vi har. I bilete 1 og 2 er motivet plassert i midten. Sola og steinen er klart i fokus.









I bilete 3 og 4 brukar eg tredjedelsregelen, slik at det blir meir luft. Men sola og steinen som er motivet. Ettersom bilete av sola er mørkt og sola er det lyse i bilete blir fokus lettar retta mot det lyse som er motivet sola. Steinen som ligg midt i elva, Ulla. Er ikkje like dominerande men eg meinar det er lett å sjå kva som er motivet i bilete.

Når motivet er midtstilt følar eg det er lettare å fokusere, men på bilete av sola er det store skilnadar i lyset i bilete. Dette gjer at det ikkje er like lett å sjå kva bilete motivet kjem best fram. Dette meinar eg som sagt at har med lysskilnadane å gjer




Når eg beskjerer bileta i kvadratisk format vart fokuset på sola og steinen mykje større. Den lyse himmelen med litt skyer kjem meir fram, det er det lyse i bilete som blir framheva. I bilete av steinen kjem gjenskinet i elva betre fram, men steinen for også ei ein mykje sterkare verknad.








Då det gjeld bilete frå internett har eg vald ut eit frå lokalavisa Bygdaposten. Det er eit bilete frå 17.mai 2009. Der vi ser ei jente som deltek i ein rokonkurrane. Det er jenta og båten som er motivet. Sjøen og det skarpe sollyset er med og skapar stemninga. Vi får ein god følese når vi ser bilete.

Digitale læremidler

Av: Svein Carlos Nilsen Gjil

I rapporten ”Digital skole hver dag- om helhetlig utvikling av digital kompetanse i grunnopplæringen” som er skrevet av Morten Søby står det om den digitale skolehverdagen og hvilke utfordringer en står ovenfor. Et av sitatene i rapporten er som følger; ”målet mitt er at datamaskinene skal bli ”usynlige”. Eleven skal ikke jobbe med data, men med fagene.” Hvordan en skal gå frem for å få dette til belyser Søby på en god måte gjennom blant annet ulike anbefalinger.

”Sentrale utdanningsmyndigheter må stille krav til at de nye læremidlene som utvikles i forbindelse med innføringen av den nye læreplanen, også følger opp den femte grunnleggende ferdigheten.” (Søby 2005) Skal IKT integreres i fagene på skolen må læremidlene også være i utvikling. Den nye læreplanen gir større frihet til skolene og lærerne i forhold til den meget detaljerte L97, og basisen i læreplanen er de fem grunnleggende ferdighetene som er å lese, skrive, regne, uttrykke seg muntlig og å kunne bruke digitale verktøy. (L06) Da er det lagt vekt på at ferdigheten om å kunne bruke digitale verktøy skal sidestilles med de andre. Holder læremidlene mål i forhold til Kunnskapsløftet?



”Digitale læringsressurser er vanskelige å definere og avgrense. En tilnærming er at det favner alt man bruker for å støtte undervisningen, dvs. både innholdsmessige ressurser og verktøy – presentasjonsprogrammer, regneark, nettsider, dataspill og digitalt innhold utviklet spesielt for opplæringsformål som gjerne kombinerer bilder, musikk, film og tekst for å realisere spesielle læringsmål.” (Søby 2005) I dagens mediesamfunn florerer det dessuten av store mengder nettbaserte læremidler som læreren kan ta i bruk som et ledd i undervisningen. Elevene utvikler den digitale kompetansen med ”learning by doing”, og i tillegg kan de øve seg på det de måtte ha som mål i faget. Men da internett må tas i bruk for å nå disse læremidlene er det kritisk da det går frem av rapporten som Søby har skrevet at ”over 70% av lærerne i grunnskolen (…) opplever i følge ITU Monitor 2005 at hastigheten og kapasiteten på skolens maskiner og nettverk er for langsom.” Av å lese ITU Monitor 2009 kommer det frem at internetthastigheten i skolen har blitt bedre; (…) finner vi forskjeller i tilgang til datamaskiner mellom skoler, men jevnt over er det god tilgang til maskiner og Internett.” Det er bra at en ser fremgang på internetthastigheten på disse fire årene.



At IKT kan tas i bruk i fagene på skolen er veldig positivt, og det er også viktig å se på IKT som en hjelp og støtte også for de elevene som sliter med lese-og skrivevansker. I ”IKT som lære- og hjelpemiddel” skrevet av Bjørgulv Høygaard og Turid Utgår, som er et revidert særtrykk av kapittelet i ”Leseveilederen”1 står det at det er til en hver tid 30 000-40 000 elever i grunnutdanningen som har fått bærbar PC på grunn av vansker med skriving og lesing. ”I noen tilfeller kan det være vanskelig å skille mellom hva som er et hjelpemiddel og hva som er et læremiddel, for ett og samme dataprogram kan være et både-og. Det er hensikten med bruken, som avgjør om det er et læremiddel, det vil si et pedagogisk tiltak som kommunen har ansvar for, eller om det er et praktisk hjelpemiddel som man kan få utlånt fra hjelpemiddelsentralen. (…) Ved bruk av læremidler, er kompetanse hos læreren (…) en forutsetning for riktig valg, tilpasning og bruk.” (Høygaard og Utgård 2002)



Ulike eksempler på digitale læremidler er mange. Da gjelder det som lærer å kunne sortere ut det som fungerer bra for elevene, og være litt kritisk. Det er viktig at en setter seg inn i de ulike læremidlene som finnes, å se hvordan en kan bruke de i undervisningen. I forbindelse med Kunnskapsløftet er tallet på nettbaserte læremidler økende. De fleste nettsidene kan lastes ned helt gratis, så det burde ikke være økonomien som stopper lærerne fra å ta dette i bruk i undervisningen. ”For elever som har store, sammensatte lærevansker, vil de multifunksjonelle læremidlene ofte være for kompliserte, både i form og innhold. Det finnes likevel ressurser på nettet som de kan gjøre seg nytte av. Disse ressursene er fortrinnsvis engelskspråklige, men ettersom animasjoner, lyder og musikk er de viktigste ingrediensene i noen av programmene, kan de likevel benyttes.” (Skolenettet 2008)

Mange av nettsidene fungerer som et supplement til lærebøkene skolen har, og et eksempel på dette er Aschehoug fagnettside www.lokus123.no Her er det blant annet tatt utgangspunkt i boka ”Zeppelin” i norskfaget og ”Abakus” i matematikk. Elevene velger hvilket trinn de skal jobbe fra og hvilket emne de skal lære mer om. Det er dessuten differensiert vanskelighetsgrad i form av ulike fargekoder.

I skrivende stund er Utdanningsdirektoratet sine sider for læremiddelsidene midlertidig nede for oppdatering. Det ble publisert 29.09.2009. Det er med andre ord kritikkverdig at disse sidene ennå ikke er tilgjengelige over to uker etter at denne meldingen kom opp. Det positive med dette må være at de snart kommer tilbake med en ny og bedre tjeneste. Dette kan også vinkles til at arbeidet med digitale læremidler trappes opp og oppdateres i tråd med den nye læreplanen, slik at en skal ha gode sider om informasjon til lærere. Slik jeg ser det har det fra 2006 og frem til i dag vært en eksplosjon av digitale læremidler, og ofte er faktisk de nettbaserte sidene mer oppdatert enn papirutgaven. Likevel er det dårlig at Utdanningsdirektoratet sin side som lærere (og andre) kan søke på for å få tips og veileding om læremidler faktisk ikke er ”oppe og går”.

Dersom elevene ikke får jobbe nettbasert og med digitale læremidler mener jeg at ansvaret står på lærerne. Utdanningsdirektoratet har oversikt over hvilke muligheter som finnes og forlagene har dessuten også lagt ut mye relevant stoff som kan brukes som en prosess i læringen. De har med andre ord gjort jobben sin i forhold til hva Kunnskapsløftet ”krever”. Da vil jeg påstå at det er lærerne som er flaskehalsene hvis ikke elevene får jobbe med fagstoff digitalt fordi kunnskapen om slike sider ikke er til stedet hos lærerne.



1 Leseveilederen er skrevet av fagfolk fra Bredtvet kompetansesenter i samarbeid med Dysleksiforbundet i Norge.



Referanseliste:

Søby (2005) Digital skole hver dag -om helhetlig utvikling av digital kompetanse i grunnopplæringen Tilgjengelig fra http://www.udir.no/upload/Rapporter/ITU_rapport.pdf

Høygaard og Utgård (2002) Lytt Opplev Lær Tilgjengelig fra http://www.skolelydbok.no/Ressurser%5CLOL02.pdf



Skolenettet (2008) Likeverdig opplæring Tilgjengelig fra http://www.skolenettet.no/moduler/templates/Module_Article.aspx?id=30486&epslanguage=NO

Kunnskapsløftet (2006) Tilgjengelig fra http://www.udir.no/grep/Grunnleggende-ferdigheter/